37th PM of Nepal

२७ माघ, काठमाडौं । बुबा बोधप्रसाद कोइराला र
आमा कुमुदिनी कोइरालाको कोखबाट वि.सं. १९९६
साउनमा जन्मिएका सुशील कोइराला हलिउडको हिरो हुने
लक्ष्यलाई परिवर्तन गरेर राजनीतिमा आएका हुन् । आज
उनी प्रधानमन्त्रीको कुर्सीमा पुग्ने ‘भाग्यमानी’
ठहरिएका छन् ।
वाल्यकालदेखि नै नेपाली राजनीतिमा सक्रिय रहँदै
आएका कोइरालाले विसं. २००७ सालमा ११ वर्षको छँदै
राजनीतिमा चासो राख्न थालेका कोइराला विगत ५०
वर्षदेखि निरन्तर नेपालको लोकतान्त्रिक
आन्दोलनमा सक्रिय छन् ।
विसं.०३४ सालपछि नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय
समिति सदस्य, महामन्त्री र उपसभापित हुँदै ०६६ साल
भदौमा भएको १२ औँ महाधिवेशनबाट
कोइराला सभापतिमा निर्वाचित भएका हुन् ।
इमान्दारितालाई
राजनीतिकर्मीको सबैभन्दा ठूलो शक्ति ठान्ने
कोइराला अहिले समकालीन नेताहरुमध्ये
सबैभन्दा सादा जीवन व्यतीत गर्ने पार्टी सभापति हुन् ।
०१७ सालमा राजा महेन्द्रले जननिर्वाचित सरकार र संसद
भंग गरी प्रजातन्त्रमाथि ‘कु’ गरेपछि १६ वर्षसम्म प्रवास
भारतमा बसेका कोइरालाले कोलकाता र
पटनामा पत्रकार सम्मेलन गरी भारतीय एवं अन्तराष्ट्रिय
सञ्चार माध्यमलाई नेपालको राजनीतिक अवस्थाबारे
जानकारी गराउने महत्वपूर्ण काम गरेका थिए ।
नेपालमा लोकतन्त्र वहालीका लागि कांग्रेसले सञ्चालन
गरेको शसस्त्र
क्रान्तिमा कांग्रेसका पूर्वसभापति गिरिजाप्रसाद
कोइरालाको सहयोगीका रुपमा सुशीलको महत्वपूर्ण
भूमिका रहेको थियो । गिरिजाप्रसाद
कोइरालाको निधनपछि कोइराला पार्टीको १२ औं
महाधिवेशनबाट नेता शेरबहादुर देउवालाई पराजीत गर्दै
पार्टी सभापतिमा निर्वाचित हुनुभएको हो ।
भारतमा क्रुर यातना
वि.सं. ०३० सालमा गिरिजाप्रसाद
कोइरालाको योजना अनुरुप तत्कालीन शाही नेपाल
वायुसेवा निगमको विमान अपहरण गरी भारत
बिहारको फारवेसगञ्जमा उतारियो । त्यही विमान
अपरहणबाट प्राप्त गरेको ३० लाख भारतीय
रुपैयाँ शसस्त्र क्रान्तिमा उपयोग भएको थियो । विमान
अपहरणपछि भारतीय प्रहरीलाई छल्न सुशील कोइरालाले
मुम्वई, कालिङपोङ लगायत भारतका विभिन्न
शहरमा भूमिगत जीवन बिताएका थिए ।
पछि सोही अभियोगमा दिल्लीबाट पक्राउ
परेका कोइरालालाई अत्यन्त क्रुर यातनासहित
भारतको तिहाड, अररिया, पूणिर्या, भागलपुर
आदि ठाउँमा तीन वर्षसम्म राखिएको थियो । राजनीतिक
जीवनमा सुशीलले सबै भन्दा कठीन दुःख
त्यहीबेला पाएका थिए ।
विसं. ००७ सालपछि नेपालमा लोकतन्त्र
स्थापनाका लागि भएका सबै
आन्दोलनमा नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह
गरेका कोइरालाले ६ वर्ष जेलसमेत गरी १६ वर्ष
भारतमा बिताएका छन् ।
वीपी कोइरालाको निधनपछि जर्मनी अष्ट्रेलिया र
वेलायतलगायतका युरोपियन
मुलुकमा पार्टीको पक्षमा लविङका लागि गएका कोइराला सोसलिष्ट
इन्टरनेशनलका अधिकांश सम्मेलनमा सहभागी भएका छन्
।
विसं. ०४६ सालको जनआन्दोलनपछि ०४८ र ०५६
सालमा बाँके क्षेत्र नं २ बाट
सांसदमा विजयी भएका कोइराला सधैं सत्ता र
शक्तिभन्दा बाहिर रहँदै आएका थिए । ०४६
सालमा प्रजातन्त्र पुनस्थापना भएपछि गठित
पहिलो सरकारमा परराष्ट्रमन्त्री बन्न गरिएको आग्रह
अस्वीकार गरेका कोइरालाले उपप्रधानमन्त्री बन्न
गरिएको आग्रह पटक-पटक अस्वीकार गर्दै आएका थिए ।
०७० साल
मंसिरमा भएको संविधानसभाको निर्वाचनमा बाँके ३ र
चितवन ४ वाट निर्वाचित
भएका कोइराला पार्टीको संसदीय
दलको नेतामा शेरबहादुर देउवालाई १६ मतले पराजित गर्दै
निर्वाचित भएपछि प्रधामन्त्रीको कुर्सीमा पुग्न सफल
भएका हुन् ।